Cách đọc sách cho người chưa có đủ niềm đam mê về sách

Hồi đại học mình cũng có đọc nhưng ko nhiều, phải đến lúc ra trường đi làm mình mới đọc thật sự, mà lý do lại rất đơn giản là mình được làm trợ lý cho một người sếp nói chuyện cực kì hay. Ông có thể đi từ chủ đề này sang chủ đề khác mà ai nghe cũng cuốn, người lớn tuổi hơn hay cấp dưới đều quý, mình hỏi bí quyết thì ông chỉ ra cái tủ sách sau lưng và bảo đằng sau này anh đọc rất nhiều thứ. Ai cũng biết đọc sách là tốt nhưng phải nhìn thấy một con người cụ thể như vậy thì mình mới có động lực thật, từ đó mình đọc có mục tiêu và có thời kì cứ 3 ngày là xong 1 cuốn, tuần 2 quyển. Đến giờ nhìn lại thì mình chắc chắn một điều là nếu ko đọc sách thì mình ko đi đc đến ngày hôm nay, hoặc có thì cũng đi rất chậm, vì mình chỉ sống có một đời, tự trải nghiệm thì mỗi năm chỉ tích lũy thêm được một ít còn đọc sách là mượn trải nghiệm của rất nhiều cuộc đời khác mà ko phải trả cái giá về thời gian hay chi phí cơ hội như họ.

Tích lũy kinh nghiệm bằng trải nghiệm của bản thân là cấp số cộng, còn đọc sách là cấp số nhân.

Hình: minh họa, số không đo từ đâu cả. Đường xám cộng thêm 1 mỗi năm, đường xanh nhân thêm 30% mỗi năm: những năm đầu đường xanh còn thấp hơn, khoảng năm thứ 9 thì vượt lên và sau đó bỏ xa.

Những người giàu nhất thế giới thời gian của họ là vàng là bạc mà ngày nào họ cũng vẫn bỏ ra 30 phút để đọc sách, vậy thì chắc chắn trong sách phải có thứ gì đó giá trị hơn tiền rất nhiều. Thời gian là vàng là bạc nhưng tri thức là kim cương, đổi bạc lấy kim cương là một cuộc trao đổi quá hời mà lại rất ít ng chịu đổi, trong khi sách là cái vốn rẻ nhất, vài trăm nghìn mà đọc đc cả mấy tuần, mọi người có thể phá sản mất hết tiền nhưng tri thức với năng lực thì vẫn còn đó để gây dựng lại. Thêm 1 cái lợi nữa mà giờ mình thấy là quý nhất là đọc sách rèn sự tập trung. Mọi người thử xem bây giờ mình có ngồi được 30 phút đọc liền mạch mà ko cầm điện thoại lên ko? Phần lớn là đọc được vài câu thì liếc sang chỗ khác, nghĩ bâng quơ rồi quên mất mình đang đọc cái gì... nên muốn luyện tập trung thì thử thách đơn giản nhất chính là đọc sách.

Mình đọc sách như thế nào

1 - Bắt đầu bằng cái mình thích chứ ko phải cái làm mình "khôn lên". Thích tức là cảm giác bị lôi cuốn muốn mở sách ra đọc, còn đọc để khôn lên hay trí thức lên thì đó mới chỉ là mong muốn chứ chưa phải sở thích mà mong muốn thì rất dễ chán. Người mới thì nên đọc truyện hay tiểu thuyết trước vì có câu chuyện để nhớ như xem một bộ phim, đừng nhảy ngay vào triết học, tâm lý hay sách chuyên môn vì rất dễ nản, đọc mãi ko hết mà hết cũng chẳng đọng lại gì, bản thân mình cũng bắt đầu mê sách từ Rừng Na Uy chứ ko phải từ quyển sách kĩ năng nào cả. Muốn thành thói quen thì phải có phần thưởng, mình có nói thêm ở bài Sức mạnh của thói quen.

2 - Đọc theo 3 giai đoạn như bảng dưới. Giai đoạn đầu cố đọc trọn 5-7 quyển mình thích ko bỏ dở giữa chừng, vì đọc hết đc 1 quyển sẽ có một cảm giác chinh phục rất lạ, thấy tự hào và có động lực cầm quyển tiếp theo. Sang giai đoạn 2 thì xen kẽ 1 quyển tiểu thuyết với 1 quyển chuyên môn, vì đọc liên tục sách cần tư duy thì rất căng đầu rồi chán, đến giai đoạn 3 mới là những quyển nền tảng bắt buộc phải đọc kể cả khi ko thích như triết học, mà triết học thì cũng cần có trải nghiệm sống nhất định thì đọc mới hiểu.

3 - Mỗi ngày đọc một ít thôi, vài trang chục trang hay 2 chục trang cũng được r, đặt mục tiêu nhẹ nhàng kiểu tháng này đọc xong quyển này chứ đừng biến nó thành KPI công việc, vì stress thì ko bao giờ kỷ luật đc. Chọn giờ mình tỉnh táo nhất, đâu đó 9-10 giờ sáng hoặc 3-4 giờ chiều, đừng đọc buổi tối và đừng nằm trên giường vì ánh sáng dịu dịu rất dễ buồn ngủ, buồn ngủ quá thì ra quán cà phê ngồi đọc là tỉnh.

4 - Đọc chậm lúc đầu là chuyện bình thường, lúc đầu chưa có nhiều vốn nên câu nào cũng phải nghĩ đi nghĩ lại mà lại hay bị sao nhãng. Đừng đọc kiểu khoán cố cho xong quyển sách mà phải làm sao để nó liên thông với những gì mình đang hiểu, có những trang mình ngồi ngẫm rồi tưởng tượng mất cả 15 phút, có quyển triết học mình đọc 4 tiếng mới được khoảng 25 trang, còn mấy kĩ năng đọc nhanh như skim, scan mình cũng từng tìm hiểu từ hơn chục năm trước nhưng chỉ áp dụng được 1 phần, đọc nhiều thì kĩ năng đọc tự nó tốt lên. Sách dày quá tầm 500-600 trang thì mình chia ra đọc xen với quyển khác cho đỡ nản, phần lớn sách khoảng 50 trang đầu chỉ là đặt vấn đề còn phần giải quyết vấn đề nằm ở giữa, nên cố đọc đến giữa rồi hãy đánh giá quyển đó hay hay ko, chương nào nói dài dòng quá thì bỏ qua đọc chương sau chứ đừng bỏ cả quyển.

5 - Chấp nhận là 10 quyển chỉ có khoảng 2-3 quyển có giá trị, mà trong 1 quyển 300-500 trang nhiều khi giá trị chỉ nằm trong vài trang hay chục trang. Gặp quyển dở thì nhẹ nhàng gấp lại, coi như nó ko cùng tần số với mình, đừng phán xét quá hay kì vọng quá rồi sợ ko dám đọc quyển khác nữa.

Quyển sách dở cũng giống 1 lệnh thua, nó là chi phí mình bỏ ra để chờ quyển sách hay.

6 - Đọc xong thì viết cảm nghĩ. Ngày xưa đọc xong quyển nào mình cũng chụp ảnh quyển sách rồi viết lên Facebook nó nói về cái gì và mình nghĩ gì, việc đó giúp mình nhớ lâu hơn, giúp mình biết mình có hiểu đúng ko và nó còn là một dấu mốc đánh dấu mình đã đi hết 1 hành trình với quyển sách đó. Khi đọc thì note thẳng vào sách để lần sau cầm lên là biết ngay chương đó nói gì, rồi đọc đi đọc lại, vì có những thứ lúc chưa trải nghiệm thì đọc vào tai này ra tai kia, đến lúc trải nghiệm rồi đọc lại mới thấm.

7 - Cuối cùng thì sách vẫn chỉ là lý thuyết, học phải đi đôi với hành, câu này mòn rồi nhưng thực tế là vậy. Ko có quyển sách nào đọc xong 1 phát biến một người lười thành người chăm cả, mỗi quyển chỉ đọng lại vài ý, 10 quyển được 10 ý, 100 quyển được vài trăm ý và mình thay đổi dần dần từ đó, có những thứ đọc rồi tưởng chẳng để làm gì nhưng rồi 1 ngày nào đó nó lại dùng được đúng chỗ.

Ps: những quyển mình đọc và thấy đáng đọc mình gom lại ở mục Sách hay, ai đang tìm quyển để bắt đầu thì có thể xem ở đó, mỗi ng 1 gu như nấu ăn vậy nên thấy hợp quyển nào thì cứ lấy quyển đó.